۰۹۲۰۳۶۲۳۲۴۱

بسته بندی صنایع دستی

بسته بندی صنایع دستی


بسته بندی در صنایع دستی ایران

خبرگزاری زیرخاکی


در این مقاله قصد دارید تا بسته بندی در صنایع دستی ایران را بررسی نمایید و به طور کلی جایگاه بسته بندی را در این صنعت هنری با هم مرور کنیم. همه ما کم و بیش با صنایع دستی اصیل ایرانی آشنا هستیم. اما اگر نگاهی اجمالی به فروش آنها در بازار نماییم در میابیم که فروش آنها به مانند ماهیت خودِ محصول “سنتی” است. منظور  از فروش سنتی نیز پیچیدن آن کالای با ارزش در میان کاغذ و پلاستیک و ارائه آن به مشتری است!

صنایع دستی ایران در عین حال که از ارزش مادی و معنوی ویژه ای برخوردار است، اما فکر چندانی در زمینه بسته بندی آن نمی شود و شاید بتوان گفت تعداد انگشت شماری از فعالان این عرصه پا را از عرضه ی سنتی فراتر گذاشته اند و رویکردی مدرن به ارائه ی آن داشته اند.

از آنجا که این صنایع بیشتر به عنوان هدیه خریداری می شوند پس نیازمند بسته بندی هایی در خور ارزش آن ها هستند. اگر فعالان این عرصه به فکر بسته بندی نباشند هیچ گاه نمی توانند این صنعت را جهانی کنند و به فکر صادرات آن باشند. چون در صادرات یکی از عوامل موفقت فروش بسته بندی با کیفیت می باشد.

تاثیر بسته بندی در صنایع دستی

 چرا بسته بندی؟
زمانی که تصمیم می گیریم کالایی را برای خود یا به عنوان هدیه از بازار تهیه کنیم، اولین چیزی که به آن توجه می کنیم و خواه و ناخواه به چشم مان می آید ظاهر آن است. مخصوصا در مواردی که زیبایی یا بهداشت (در مورد مواد غذایی) حرف اول را می زند. اما زمانی که قرار است کالایی را برای هدیه دادن انتخاب کنیم جدا از مساله کاربردی بودن، همیشه نحوه ارائه یا بسته بندی آن  اهمیت قابل توجهی دارد.

یک بسته بندی مناسب در زمان هدیه دادن ارزش ظاهری و باطنی هدیه ی ما را بیشتر خواهد کرد و در مخاطب مان تاثیر مثبتی خواهد گذاشت . جنس، مدل و رنگی که برای بسته بندی هدیه مان انتخاب می کنیم احساس و یا مقصود مان را به مخاطب  القا می کند. پس با یک انتخاب بجا می توانیم احساس، مقصود یا اهداف شخصی و سازمانی خود را به مخاطبین ارائه دهیم.

استفاده از صنایع دستی به عنوان هدیه


اهمیت بسته بندی در صنایع دستی

عملکرد: حفاظت

از وظایف اولیه بسته بندی حفاظت از شی مورد نظر است. مثلا مواد غذایی باید تا مرحله خورده فروشی از خراب شدن و آسیب دیدن محافظت شوند. یا محصولاتی که از نظر مادی و معنوی دارای ارزش زیادی هستن باید به منظور حفظ آن ها از ضربه های احتمالی در بسته بندی های مناسب جایگذاری شوند.

 

جذابیت: “به من نگاه کنید”

چگونگی بسته بندی هر شی اولین چیزی است که نگاه مصرف کننده را به خود جلب می کند. به همین دلیل تولید کننده گان و تامین کنندگان همواره در پی طرح ها  و نشانه هایی برای افزایش جذابیت محصول خود در بازار می باشند. این نشانه ها را می توان “ارزش های بصری” نامید. ابزارهایی وجود دارند. که می توان آنها را برای ایجاد ارزش بصری و در نتیجه بیشتر دیده شدن به کار برد از قبیل فرم , رنگ , تصویر سازی و اسم.

 

برندینگ: با ایجاد تفاوت

بسته بندی محصول امضای شرکت تولید کننده یا تامین کننده آن محصول پای آن است. بسته بندی می تواند در شناخته شدن هر چه بیشتر برند کمک بزرگی کند تا آنجا که مخاطب تنها با دیدن بسته بندی تشخیص بدهد شی مورد نظر تولید کدام شرکت  و کارخانه است. این موضوع در مورد بسیاری از صنایع غذایی و الکرتیکی صادق است.

 

ویژگی های یک بسته بندی استاندارد در صنایع دستی


صنایع دستی ایران معمولا اشیایی هستند که مواد اولیه آن ها به دلیل سختی در حصولشان قیمت بالایی دارند. مثلا :

گلیم
ظروف فیروزه کوبی
شال های پته دوزی
ظروف میناکاری
و …

 

از این رو بسته بندی هایی که برای آن ها طراحی می شود باید دارای ویژگی هایی متاسب با ارزش آن ها باشد، که در ادامه به آن ها می پردازیم.

تناسب با ماهیت کالا و زینت بخشی به محیط

اگر کالایی که ارائه می دهیم کالایی اصیل و سنتی یا هنری باشد بسته بندی آن نیز باید در همین راستا طراحی شده باشد. نمی توان برای محصولی فرهنگی از بسته بندی مشابه بسته بندی کالای دیجیتال استفاده نمود. مثلا در این گونه بسته بندی ها می توان از چوب و پارچه ترمه یا دیگر منسوجات سنتی و اصیل استفاده کرد تا عاملی باشد بر زیباتر دیده شدن محصول تا در بیشتر مواقع بتوان کالا را با خود بسته بندی اش برای زینت بخشیدن به محیط اطراف مان استفاده کینم. مثلا از بسته بندی های ویترینی استفاده شود و یا بسته بندی هایی که با پارچه های شکیل و اصیل طراحی شده اند

استحکام: محافظ بودن
از آنجا که صنایع دستی جزء کالاهای هنری و با ارزش به شمار می روند، به همین دلیل باید در  طراحی بسته بندی آن ها به دنبال ایمنی محصولی که قرار است در آن جای بگیرد باشیم. مثلا ظروف سفالی شکنندگی بالایی دارند و یا اگر ظروف میناکاری متحمل ضربه محکمی شوند امکان آسیب دیدن مینا یا همان لعاب شان وجود دارد. پس بسته بندی باید به گونه ای طراحی شود تا محصول در آن ثابت بماند؛ و البته گفتنی است در عین حال که باید مستحکم باشند می بایست در وزن آن ها نیز دقت شود تا وزن زیاد آن آزاردهنده نباشد.

قابلیت حمل و چیدمان

شاخصه دیگری که باید به آن توجه شود قابلیت حمل محصول است. بسته بندی باید کمکی باشد به افزایش این قابلیت و نه پیچیده کردن این موضوع. از آنجا که معمولا کالا ها در قفسه فروشگاه ها نگهداری می شوند این بسته بندی ها باید گونه ای طراحی شوند که نگهداری و چیدمان  آنها در این قفسه ها و یا حتی قفسه های کتاب در مکان های اداری سهل و ممکن باشد.

سازگاری با محیط زیست

هر تجارتی باید خود را در قبال جامعه مسئول بداند و عهده دار “مسئولیت های اجتماعی” شود.  تولید محصولاتی که با محیط زیست سازگاری دارند از جمله مسئولیت های اجتماعی هر کسب و کار تولیدی ای است. این مسئولیت به ویژه در بخش صنایع دستی بار سنگین تری بر دوش متولیان آن می گذارد زیرا حمایت از صنایع دستی حمایت از فرهنگ و سنت است و از شاخصه های هر فرهنگ والایی حفاظت از محیط زیست می باشد. بدین منظور در طراحی بسته بندی صنایع دستی می توانیم از چوب و پارچه که قابلیت بازیافت دارند استفاده کنیم و از به کار بردن پلاستیک خودداری نماییم.